ورود یک فرشتهٔ کوچک به زندگی‌تان مثل هر نعمت دیگری، بی‌هزینه نیست. هزینه‌اش همین جستجو درباره بهترین راه درمان لک بارداری قهوه‌ای است که در ماه‌های اخیر به صورت‌تان اضافه شده است.
ممکن است این لکه‌ها را با نام ملاسما یا لک هورمونی یا لک حاملگی به شما معرفی کرده باشند که همه این نام‌ها درست هستند. اما مسئله این است که چطور این لکه‌ها را بدون عوارض، آن‌هم در زمانی که با نوزاد یا کودک سروکار داریم، درمان کنیم. اگر آنقدر خوش‌شانس نبوده‌اید که لکه‌های ملاسما روی صورت‌تان خودبه‌خود محو شوند، با مجله زیبایی میلارو همراه شوید، درباره فرآیند ایجاد و رفع ملاسما بخوانید و از عوارض، اثربخشی، روش انجام درمان‌های مختلف آگاه شوید تا بتوانید بهترین تصمیم را برای سلامت و زیبایی خود بگیرید.
لک بارداری یا ملاسما چیست؟
ملاسما نوعی اختلال اکتسابی در رنگدانه‌سازی پوست است که به صورت لکه‌های قهوه‌ای، قهوه‌ای تیره یا خاکستری روی پوست ظاهر میشود. جالب است بدانید که ملاسما لزوماً مربوط به بارداری نیست و گاهی ممکن است در اثر تابش مستقیم خورشید یا سابقه ژنتیکی روی نقاطی مثل گونه‌ها، پیشانی، بینی و بالای لب ظاهر شود.
تغییرات هورمونی در دوران بارداری بیشترین اثر را در ایجاد یا تشدید این لکه‌ها دارند و به‌همین خاطر به نام لک بارداری شهرت پیدا کرده است.
برای خواندن مقاله نیامده‌اید و به دنبال درمان لک پوستی با لیزر هستید؟
ملاسما بیشتر در کدام قسمت‌های صورت ایجاد میشود؟
ملاسما بیشتر در گونه‌ها، پیشانی، پل بینی و بالای لب دیده میشود. الگوی ایجاد لک در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است یک یا چند ناحیه از صورت را درگیر کند. بنابراین دنبال الگوهای مشخصی روی صورت خود نباشید تا بتوانید تصمیم بگیرید دچار ملاسما شده‌اید یا نه.
ملاسما معمولاً به شکل لکه‌های تیره و نسبتاً متقارن در صورت دیده میشود و سه الگوی اصلی دارد:
- مرکزی صورت (Centrofacial): پیشانی، بینی، گونه‌ها، چانه و بالای لب
- گونه‌ای (Malar): عمدتاً روی گونه‌ها
- فکی (Mandibular): در امتداد فک و چانه
طبق آمار بین‌المللی ژورنال‌های معتبر پزشکی زیبایی، حدود ۵۰ تا ۸۰ درصد موارد الگوی مرکزی صورت را دارند. اما ممکن است در مواردی می‌تواند در قسمت‌هایی مانند گردن، جناغ سینه، ساعد و اندام فوقانی نیز ظاهر شود. این حالت را ملاسما خارج‌صورتی یا extra-facial melasmaمی‌نامند.
کافی است با پزشک زیبایی مشورت کنید تا تشخیص بدهد درمان لک صورت شما ضروری است یا خیر و چه روشی بهترین پاسخ را برای شما خواهد داشت.
علت ایجاد لک ملاسما چیست؟
ملاسما زمانی ایجاد میشود که ملانوسیت‌ها (سلول‌های تولیدکننده رنگدانه پوست) دچار اختلال شده و ملانین بیش از حد تولید کنند. در نتیجه لکه‌های قهوه‌ای یا خاکستری روی پوست ظاهر می‌شوند. اما خیال‌تان راحت! این اختلال فقط از لحاظ زیبایی ممکن است اذیت‌تان کند و عوارض دیگری ندارد.
عوامل اصلی تحریک‌کننده ملاسما
همانطور که اشاره کردیم، ژنتیک بعضی افراد برای لک بارداری مستعدتر است. اما اگر هنوز اوایل بارداری‌تان است و سابقه خانوادگی‌تان نشان می‌دهد که استعداد ملاسما دارید، بهتر است عوامل تشدید لک بارداری را بشناسید و در نظر بگیرید:
- قرار گرفتن در معرض نور و خورشید: اشعه فرابنفش (UV) و نور مرئی پرانرژی، از جمله نور آبی، سلول‌های رنگدانه‌ساز را تحریک می‌کنند تا رنگدانه بیشتری تولید کنند.
- تغییرات هورمونی: نوسانات هورمون‌هایی مانند استروژن و پروژسترون، که در دوران بارداری، مصرف قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی رخ می‌دهند، می‌توانند تولید ملانین را افزایش دهند.
- گرما: قرار گرفتن در معرض گرمای زیاد، مانند آب‌وهوای گرم، سونا یا حتی گرمای هنگام آشپزی، می‌تواند با گشاد کردن عروق و تحریک مسیرهای تولید رنگدانه، ملاسما را تشدید کند.
- تحریک و التهاب پوست: استفاده از محصولات آرایشی خشن یا ایجاد التهاب و تحریک فیزیکی پوست می‌تواند فعالیت ملانوسیت‌های حساس را افزایش دهد.
روش تشخیص لک ملاسما از سایر لک‌های قهوه‌ای پوستی صورت چیست؟
تشخیص اصلی ملاسما بر عهده پزشکان و متخصصان است. اما اگر این مسئله ذهن شما را مشغول کرده است و می‌خواهید تا رسیدن به نوبت پزشک حدس حدودی داشته باشید، اطلاعات زیر به شما کمک خواهد کرد:
| نوع لک | ظاهر و محل معمول | تفاوت با ملاسما |
| ملاسما | لکه‌های قهوه‌ای یا خاکستری، معمولاً قرینه روی گونه، پیشانی، بالای لب و چانه | معمولاً الگوی قرینه دارد و با نور خورشید و تغییرات هورمونی ارتباط دارد |
| کک‌ومک | نقاط کوچک قهوه‌ای، بیشتر روی صورت و نواحی در معرض آفتاب | معمولاً کوچک‌تر و متعدد است و در فصل‌های آفتابی پررنگ‌تر میشود |
| لک‌های ناشی از آفتاب (Solar lentigines) | لکه‌های قهوه‌ای مشخص و نسبتاً گرد یا بیضی روی صورت و دست‌ها | معمولاً مرز مشخص‌تری دارند و بیشتر با افزایش سن و تجمع آسیب ناشی از نور ایجاد می‌شوند |
| لک پس از التهاب (PIH) | لکه‌های قهوه‌ای در محل جوش، زخم، سوختگی یا التهاب قبلی | معمولاً دقیقاً در محل التهاب قبلی ایجاد میشود، نه با الگوی قرینه ملاسما |
| لک ناشی از دارو یا مواد شیمیایی | تغییر رنگ در نواحی مختلف پوست، بسته به عامل ایجادکننده | با سابقه مصرف دارو یا تماس با ماده محرک ارتباط دارد |
آیا لکه‌های بارداری بعد از زایمان به خودی خود از بین می‌روند؟
بستگی دارد که آنقدر خوش‌شانس باشید که ژن‌های ترمیم ملاسما در شما فعال باشند یا خیر. در برخی افراد، لکه‌های ایجادشده در دوران بارداری پس از زایمان به‌تدریج کمرنگ می‌شوند. سرعت و میزان این تغییر در افراد مختلف متفاوت است و نمی‌توان زمان مشخصی برای برطرف‌شدن لک تعیین کرد.
بهترین راه درمان ملاسما چیست؟
برای درمان لک بارداری یک روش واحد که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. انتخاب روش درمان به نوع و شدت ملاسما، عمق رنگدانه، شرایط پوست و عوامل ایجادکننده یا تشدیدکننده آن بستگی دارد.
- بسیاری از افراد صرفاً با کنترل عواملی که در بخش قبل اشاره کردیم به مرور (طی چند ماه یا یکسال) متوجه کمرنگ شدن لک بارداری می‌شوند.
- بسیار دیگری برای درمان لک ملاسما به روش‌های پزشکی و کلینیکی نیاز پیدا می‌کنند.
در این بخش درباره تمام روش‌های درمان لک بارداری صحبت می‌کنیم و آن‌ها را مقایسه می‌کنیم:
| نام درمان | توضیحات | زمان اثربخشی | عوارض |
| درمان خانگی | -ضدآفتاب رنگی و حاوی اکسید آهن
- کلاه و کاهش تماس با نور مستقیم. ـ مکمل‌هایی مانند ویتامین C، ویتامین E و…. |
۴–۱۲ هفته | - حساسیت
- تحریک ـ خشکی یا جوش |
| درمان موضعی | کرم‌هایی به تجویز پزشک:
ـ سه‌گانه هیدروکینون+ ترتینوئین + کورتیکواستروئید، ـ ترتینوئین، آزلائیک اسید، کوجیک اسید، ویتامین C، ـ تیامیدول و سایر ترکیبات روشن‌کننده. |
۸–۲۴ هفته | خشکی، قرمزی، سوزش، پوسته‌ریزی،
در مصرف نادرست عوارض جدی‌تر 🔴 خطر تماس مستقیم برای کودکان و نوزادان |
| درمان دارویی و خوراکی | تجویز داروهای انعقاد خون در کاربردهای غیررسمی
(برای کوتاه مدت توسط پزشک) |
۴–۱۲ هفته | ناراحتی گوارشی، سردرد،
🔴 افزایش خطر لخته خون در افراد مستعد، 🔴 ریسک برای مصرف در شیردهی |
| درمان‌های کلینیکی غیرلیزری | پیلینگ شیمیایی
میکرونیدلینگ مزوتراپی درمان لک درمان لک با PRP |
۴–۱۲ هفته | قرمزی، التهاب،
دردی شبیه به سوزن‌سوزن شدن پوست |
| درمان لیزری ملاسما | امکان تنظیم انرژی برای جلوگیری از تشدید لک در آینده
بالاترین اثربخشی در لک‌های مقاوم سریع‌ترین روش درمان عمیق لک ملاسما |
۸–۱۲ هفته | قرمزی و التهاب در چند روز اول |
۱. درمان خانگی ملاسما
درمان ملاسما از خانه و با محافظت مداوم در برابر نور شروع میشود:
- استفاده روزانه از ضدآفتاب، ترجیحاً با طیف گسترده و ضدآفتاب رنگی حاوی اکسید آهن
- جلوگیری از تابش مستقیم نور خورشید، استفاده از کلاه لبه بلند یا چتر، آفتاب نگرفتن
- در ملاسما فقط نور فرابنفش اهمیت ندارد؛ نور مرئی نیز می‌تواند در ایجاد و تشدید لک نقش داشته باشد.
برخی مکمل‌های خوراکی مانند ویتامین C، ویتامین E و Polypodium leucotomos نیز ممکن است در بعضی افراد به‌عنوان درمان کمکی استفاده شوند، اما جایگزین ضدآفتاب و درمان‌های اصلی نیستند.
نکته مهم درباره محافظت در برابر نور:
۲. درمان موضعی ملاسما
درمان‌های موضعی بر اساس شدت لک، نوع پوست و شرایط فرد انتخاب می‌شوند.
- هیدروکینون، ترتینوئین و ترکیب سه‌گانه هیدروکینون + ترتینوئین + کورتیکواستروئید از شناخته‌شده‌ترین درمان‌های موضعی هستند.
- ترکیبات دیگری مانند آزلائیک اسید، کوجیک اسید، ویتامین C، نیاسینامید، آربوتین، سیستئامین، ترانگزامیک اسید موضعی و تیامیدول نیز ممکن است در درمان یا کنترل ملاسما استفاده شوند.
| 🔴از آنجایی که تمام این درمان‌ها شیمایی هستند و بدن بعد از بارداری و شیردهی و کم‌خوابی در اثر مراقبت از کودک، احتمال مصرف داروهای دیگر و تغییرات هورمونی در شرایط ويژه‌ای قرار دارد، ابداً بدون مشورت پزشک از این درمان استفاده نکنید❗ |
🟥 چرا درمان موضعی باید با تجویز پزشک باشد؟
همه کرم‌های ضدلک برای همه افراد مناسب نیستند. غلظت ماده مؤثره، مدت مصرف و وضعیت پوست در انتخاب درمان اهمیت دارد. برای مثال، مصرف طولانی یا نادرست هیدروکینون یا کورتیکواستروئیدهای موضعی می‌تواند باعث عوارض پوستی شود.
🟥 نکته مهم درباره کودکان و نوزادان
این ترکیبات نباید در تماس مستقیم با پوست نوزاد و کودک به‌صورت خودسرانه استفاده شوند. تماس اتفاقی و کوتاه‌مدت با مقدار کمی از کرم با مصرف مستقیم و مکرر یکسان نیست، اما بهتر است داروهای موضعی ملاسما دور از کودک استفاده شوند.
۳. درمان دارویی و خوراکی ملاسما
در برخی افراد، به‌ویژه در موارد مقاوم به درمان‌های موضعی، پزشک ممکن است ترانگزامیک اسید خوراکی را به‌عنوان یک گزینه درمانی در نظر بگیرد. ترانگزامیک اسید در اصل یک داروی ضد فیبرینولیز و کنترل‌کننده خونریزی است و استفاده از آن برای ملاسما یک کاربرد خارج از اندیکاسیون رسمی (Off-label) محسوب میشود.
🟥 به‌زبان ساده این داروها در اصل کاربرد ضد انعقاد دارند و مصرف آن‌ها می‌تواند باعث لخته شدن خون شود.
🟥 بنابراین حتی در صورت توصیه و تجویز پزشکی، کمی به عواقب سلامتی آن توجه کنید.
🟥 این دارو برای همه افراد مناسب نیست و پیش از مصرف باید عوامل خطر مانند سابقه لخته خون و برخی بیماری‌ها و داروهای همزمان توسط پزشک بررسی شود.
🟩 شغل ما در کلینیک میلارو، افزودن به زیبایی شماست و در این حوزه از پزشکی فعالیت می‌کنیم. اما تاکید می‌کنیم که همواره سلامتی به زیبایی اولویت دارد. بنابراین در مصرف دارو برای اختلالی که هیچ عارضه‌ای جز لک پوستی و کاهش زیبایی ندارد، محتاط باشید!
🟥 مصرف این دارو در دوره شیردهی را از نظر پزشکی توصیه نمی‌کنیم.
بهترین روش‌های جوانسازی پوست صورت
۴. درمان‌های کلینیکی غیرلیزری
وقتی درمان‌های موضعی به‌تنهایی نتیجه کافی ایجاد نکنند، بعضی روش‌های کلینیکی می‌توانند به‌عنوان درمان کمکی مورد استفاده قرار گیرند. از جمله این روش‌ها می‌توان به پیلینگ شیمیایی، میکرونیدلینگ، مزوتراپی و PRP اشاره کرد.
این روش‌ها با مکانیسم‌های متفاوتی روی رنگدانه، بازسازی پوست یا انتقال مواد فعال اثر می‌گذارند و معمولاً به چند جلسه درمانی نیاز دارند. میزان اثربخشی آن‌ها به روش مورد استفاده، شدت ملاسما و شرایط پوست بستگی دارد و شواهد علمی آن‌ها به اندازه درمان‌های پایه مانند محافظت نوری و درمان‌های موضعی قوی نیست.
چرا انجام این روش‌ها توسط پزشک مهم است؟
- تحریک بیش از حد پوست می‌تواند خودش باعث التهاب و لک پس از التهاب (PIH) شود و در بعضی افراد ملاسما را تشدید کند.
- به همین دلیل انتخاب روش، عمق درمان و فاصله بین جلسات باید متناسب با نوع پوست و شدت ملاسما باشد.
🟥 در صورتی که درمانگر شما پزشک نیست، لطفا از این درمان غیرضروری صرف‌نظر کنید تا دچار تشدید ملاسما و التهاب جدی پوست نشوید!
۵. درمان لیزری ملاسما با Fotona
در مواردی که ملاسما به درمان‌های معمول پاسخ کافی نمی‌دهد، پزشک ممکن است درمان‌های لیزری را به‌عنوان بخشی از برنامه درمانی انتخاب کند. با دستگاه‌های استاندارد لیزر و مهارت کاربری پزشک زیبایی، بسته به شرایط پوست و تشخیص می‌توان از فناوری‌های مختلفی برای هدف قرار دادن رنگدانه و کنترل مؤلفه‌های مؤثر در عمیق‌ترین و شدیدترین انواع ملاسما استفاده کرد.
مزیت مهم این روش، قابلیت تنظیم پارامترهای درمان متناسب با شرایط پوست است؛ زیرا در ملاسما استفاده از انرژی بیش از حد می‌تواند باعث التهاب، لک پس از التهاب و حتی تشدید ملاسما شود.
آیا لیزر درمان قطعی ملاسماست؟
در صنعت زیبایی معمولاً واژه‌های «قطعی» و «فوری» صرفاً بار تبلیغاتی دارند.
پزشکان میلارو به این پرسش این‌گونه پاسخ می‌دهند:
| از بین بردن لک پوستی با لیزر مثل هر درمان کلینیکال دیگری نیاز به زمان و هزینه و تست دارد. ممکن است شرایط بیولوژیکی هر فرد با درمان‌جوی دیگر تفاوت‌های اساسی داشته باشد، اگرچه که ظاهر لک پوستی در هر دو نفر مشابه به نظر برسد.
در حوزه پزشکی زیبایی، هر فرد باتوجه به پروندهٔ پزشکی و تحمل پوست و عوامل دیگری مثل داروهایی که مصرف می‌کند، عارضه‌های همزمان دیگر و… روش درمان خاص خودش را دریافت می‌کند. بنابراین میزان و مدت‌زمان اثربخشی نیز در افراد مختلف متفاوت است. |
چه افرادی کاندید مناسبی برای درمان ملاسما با لیزر هستند؟
کاندید مناسب لیزر باید پس از بررسی نوع و شدت لک، وضعیت پوست و سابقه درمان مشخص شود. لیزر برای همه انواع لک و همه افراد مبتلا به ملاسما انتخاب مناسبی نیست.
ارزیابی پزشک پیش از درمان کمک می‌کند تا مشخص شود آیا لیزر برای فرد مناسب است یا روش دیگری می‌تواند انتخاب بهتری باشد.
به مشاوره رایگان تلفنی نیاز دارید: تماس فوری با میلارو
آیا حالا بهترین روش درمان لک بارداری یا ملاسما را می‌شناسید؟
اجازه بدهید حقیقت تلخ را به شما بگوییم: خیر! بهترین روش درمان لک بارداری یا ملاسما، جز در صورت مشورت با پزشک جواب مشخصی ندارد. ممکن است روش‌هایی که برای سایر افراد خوب جواب داده باشد، اصلا به شما توصیه نشود. یا برعکس یک روش درمان کم‌هزینه و کم‌طرفدار بهترین و سریع‌ترین روش برای ویژگی‌های شما باشد. بنابراین مشاوره پزشکی می‌تواند از اتلاف هزینه‌های بعدی (مالی و سلامتی) جلوگیری کند.
ما در میلارو، پیش از انجام خدمت مشاوره رایگان تلفنی و مشاوره حضوری برای انتخاب روش درمان و انتقال صحیح اطلاعات از جمله شرایط و عوارض را رعایت می‌کنیم و از دیدن لبخند زیبا و سالم شما پس از درمان خوشحال خواهیم شد.
سوالات پرتکرار زیباجویان از میلارو:
۱. لک بارداری چیست؟
لک بارداری یا ملاسما نوعی اختلال افزایش رنگدانه پوست است که معمولاً به شکل لکه‌های قهوه‌ای یا خاکستری روی صورت ظاهر میشود. تغییرات هورمونی دوران بارداری و قرار گرفتن در معرض نور از عوامل اصلی ایجاد یا تشدید آن هستند.
۲. آیا لک بارداری درمان دارد؟
بله، ملاسما قابل کنترل و درمان است، اما ممکن است دوباره عود کند. محافظت در برابر نور، درمان‌های موضعی و در برخی موارد روش‌های کلینیکی می‌توانند به کاهش لک کمک کنند.
۳. چگونه لک بارداری را از بین ببریم؟
درمان به شدت و نوع ملاسما بستگی دارد و معمولاً با محافظت دقیق در برابر نور و درمان‌های موضعی شروع میشود. در موارد مقاوم، پزشک ممکن است روش‌های کلینیکی مانند لیزر درمان لک یا سایر درمان‌های کمکی را پیشنهاد کند.
۴. کمبود کدام ویتامین در بارداری باعث لک صورت میشود؟
کمبود یک ویتامین مشخص، علت شناخته‌شده و مستقیم ملاسما نیست. ملاسما بیشتر با تغییرات هورمونی، نور خورشید و عوامل ژنتیکی ارتباط دارد و مصرف خودسرانه مکمل‌ها برای درمان لک توصیه نمی‌شود.
۵. لک صورت در بارداری نشانه چیست؟
لک صورت در دوران بارداری معمولاً به دلیل افزایش فعالیت رنگدانه‌سازی پوست و تغییرات هورمونی ایجاد میشود و اغلب با ملاسما مرتبط است. این لک معمولاً خطرناک نیست، اما برای تشخیص دقیق باید توسط متخصص پوست بررسی شود.
۶. چگونه از لک بارداری جلوگیری کنیم؟
مهم‌ترین راه پیشگیری، محافظت مداوم از پوست در برابر نور است؛ استفاده از ضدآفتاب رنگی حاوی اکسید آهن، کلاه و کاهش تماس مستقیم با نور خورشید توصیه میشود. کنترل عوامل تحریک‌کننده پوست نیز می‌تواند به کاهش احتمال تشدید لک کمک کند.
۷. لک بارداری از کی شروع میشود؟
ملاسما می‌تواند در هر مرحله‌ای از بارداری ایجاد شود، اما معمولاً با افزایش تغییرات هورمونی در سه‌ماهه دوم و سوم بیشتر دیده میشود. البته زمان شروع آن در افراد مختلف متفاوت است.
۸. علت لک بارداری چیست؟
مهم‌ترین عوامل، تغییرات هورمونی، نور خورشید و زمینه ژنتیکی هستند. در دوران بارداری افزایش هورمون‌ها می‌تواند فعالیت سلول‌های تولیدکننده ملانین را بیشتر کند و باعث ایجاد لک شود.
۹. بهترین روش برای لک قهوه‌ای که بعد از بارداری ماندگار شده چیست؟
اگر لکه شما عمیق و گسترده است و سالها پس از بارداری به فکر درمان افتاده‌اید، احتمالا پزشک به شما درمان لک پوستی با لیزر را توصیه می‌کند زیرا درمان با دارو یا کرم برای این لک سخت‌تر و طولانی‌مدت‌تر است.
۱۰. لک بارداری چه رنگی است؟
لک بارداری معمولاً به رنگ قهوه‌ای، قهوه‌ای تیره یا خاکستری دیده میشود. رنگ آن به عمق رنگدانه در پوست و ویژگی‌های فردی بستگی دارد.
۱۲. آیا لک بارداری بدون درمان از بین می‌رود؟
ملاسما ممکن است پس از زایمان به‌تدریج کمرنگ شود، اما زمان آن در افراد مختلف متفاوت است. در برخی افراد لک طی ماه‌ها کاهش می‌یابد و در برخی دیگر ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند و نیاز به درمان‌هایی مثل لیزر ملاسما داشته باشد.
